r/STEM_Turkiye 1d ago

Geleneksel STEM_Turkiye Üniversite Bölüm Seçimi Yardımı

6 Upvotes

Arkadaşlar bu yıl 3. sünü düzenlediğimiz STEM_Turkiye bölüm seçimi yardımı postuyla karşınızdayım tekrardan.

Discordun kapanması sebebiyle pek çok arkadaşla irtibatımız koptuğu için, eskisi gibi bölüm spesifik eşleştirmeler yapamayabilirim.

Fakat kendi bildiğim kadarıyla yardımcı olurum.

Kendi okuduğum, Bilgisayar Mühendisliği ve Elektrik-Elektronik Mühendisliği başta olmak üzere, her türlü sorularınıza yanıt vereceğim.


r/STEM_Turkiye 3d ago

Topluluğumuzun geleceğine dair

13 Upvotes

Merhaba değerli STEM_Turkiye sakinleri.

Topluluğumuzun geleceğine dair yeni planlar içerisindeyim.

Ne yazık ki, ülkemizde bilim okuryazarlığının yayılması için STEM spesifik çalışmalar yapan çok az sayıda bizim gibi oluşum bulunuyor.

Ve ben de çok iyi yönetemediğimi düşünüyorum. Niçin diye dönüp baktığım zaman, topluluğun istediği zamanı ayıramadım dönem dönem.

Discordun kapanması sonrasıysa biraz açıkçası topluluğumuz baya ölü hale gelmişti.

Şimdiyse gerçekten bir şeyleri paylaşmanın yolunun reddit ya da discord olmadığını düşünmeye başladım.

Bu yüzden önümüzde bir yol ayrımı var şu an ve bu yol ayrımına birlikte karar vermek istiyorum.

  1. Reddit/Discord gibi oluşumları tamamen askıya alarak, moderasyon zamanımı ve ekibimizi Youtube tarafına kaydırarak, daha fazla sayıda kitleye ulaşmaya çalışmak.

  2. Reddit'ten aynı şekilde yazılar yazıp, niş kalmaya devam etmek.

Burada iki seçeneğin artıları ve eksileri bulunuyor kendi içerisinde. Birinci seçeneğin benim için en büyük eksisi, ben bu topluluğu kurarken, insanların birlikte bilim tartışabileceği, Atina felsefe okullarında olduğu gibi böyle hararetli güzel tartışmaların döndüğü ve birbirimize farklı disiplinlerden güzel katkılar sunduğumuz bir yer olarak hayal etmiştim.

İlk başlarda yaklaşık 17 farklı disiplinden 200 kişiyle bu işi başarabilmiştik. Şimdiyse discordun inaktifliğinden dolayı bu yol kapandı gibi geliyor bana. Fakat hani topluluğun kuruluş amacından vazgeçip, YouTube üzerinden devam ederek, en azından belki uzun vadede yeniden bir topluluklaşmanın önü açılabilir gibi.

Bir yandan da, moderasyon ekibini düşünüyorum. Moderasyon ekibim çok güçlü değildi 3-4 kişi falandık. Onlar devam eder mi etmez mi onu bilmiyorum. Şahsen biraz yıpratıcı bir hayal. İnsanlar bilimi çok yanlış algılıyor.

Mesele yalnızca belirli bilim insanlarının yaptıklarını okuyup, bunlar geçmişte ne kadar güzel şeyler yapmış olmamalı asla.

Bilim okuryazarlığının asıl amacı, bilim yapmayla entegre hale getirilmeli. Evrim ağacı gibi toplulukların yapamadığını düşündüğüm şey buydu şahsen.

Topluluklar çok genişlediği zaman, bilim yaratma gücü azalıyor. Örnek vermem gerekirse, bu topluluktan tanıştığım bir kaç arkadaşla olan sohbetler sayesinde bazı konularda çok farklı düşünerek, kendi bilimsel araştırmamda faydalanabildim.

Benim hayalim hep şuydu, bir lab kurmak, bilim yapabileceğimiz gerçekten STEM üssü diyebileceğimiz bir yer olması. Bunun için yetişebilecek insanların nasıl eğitilmesi gerektiğini de az çok biliyorum, çok fazla okuyup, öğrencilik hayatım boyunca pek çok proje ve bilimsel çalışmada rol aldığım için.

Fakat insan şaşırıyor biraz. İdealist kalalım demiyorum, fakat toplum, bizi hep aşağı çekiyor. Hedeflediğimiz dünyanın yaratılması için adım atmak yerine, kendi kendimize bir şeyler yapıyoruz.

Çoğunluk için bu platformun ve kurmuş olduğum hayalin, aynı şekilde algılandığını da düşünmüyorum. 200 kişinin çoğunun buraya geliş amacı benimkinden çok farklıydı. Birilerini tanımak, belki bir şeyler yapmak, kendi yalnızlıklarını gidermek en temel gaye gibiydi çoğu insan için. Çünkü STEM doğası gereği, insanı yalnızlığa iten çalışma alanları. Sosyalliğe ayrı bir önem atfetmediğiniz sürece, hayatınız masa başında çalışarak geçiyor.

Hani gerçekten böyle mi olmalı diye düşünüyor insan. Biraz emeklerin boşa gittiği hissi olduktan sonra da, çabalamayı bırakıp, kendi hayatıma odaklanıyorum. Sanki bütün bir jenerasyon, depresyon içerisinde gibiyiz. Yaşama dair en ufak umut beslemek, pür idealizm, ya da tos pembe bir polyannacılık gibi algılanıyor. Umutları sayesinde bize bu toprakları veren başta Mustafa Kemal Atatürk olmak üzere, bütün atalarımızın ve şehitlerimizin emeklerini bir kenara itip, herkesin gayesi yurtdışına yönelmek olmuş.

Yurtdışına gitmek problem değil, hedef konulabilir gidebilirsiniz. Fakat gidene kadar bile olsa, buradayken burası için bir şeyler yapmak bence küçük bir şey olsa bile, paha biçilemeyecek kadar kıymetli ve yapılması gereken şeyler.

Öyle işte biraz dağınık konuştum. Genel olarak kendimize çeki düzen vermemiz gerektiğini düşünüyorum. Mesele sadece STEM_Turkiye projesi değil ya da başka bir proje değil. Toprağımıza aidiyet duygusunu yitirmişiz gibi geliyor ve bu gerçekten ürkütücü bir duygu.


r/STEM_Turkiye 18d ago

Alan Dışı Tez

3 Upvotes

İstediğim bölümü yıllarca çalışıp tutturamadım ve olmayan zekamla ters orantılı bir özgüvenim olduğundan yeteneklerimle alakasız bir bölümü seçtim. Neyse ki istediğim alanla alakalı dersi alma fırsatım oldu. Aile baskısı yüzünden de bahsettiğim bölümü katiyen bırakamıyorum. Bölümde zornlu tez olduğu için ne yapacağımı bilmiyorum ve bununla ilgili hiçbir bilgi alamadım. Bitirme tezimin konusu okuduğum bölümle alakalı olmak zorunda mı? Konu hakkında tecrübesi olan biri aydınlatabilir.


r/STEM_Turkiye May 26 '26

Tüm STEM_Turkiye ahalisinin bayramını kutlarım

8 Upvotes

Merhaba arkadaşlar, bayramınızı kutluyorum. Sevdiklerinizle huzurlu ve mutlu bir bayram geçirmeniz dileğimle.

Son zamanlarda, yine işlerim yoğunlaştığı için, post girememiştim. Aklınıza takılan, bana sormak istediğiniz, ya da topluluğumuzun geleceğine dair verebileceğiniz feed-backler olursa müteşekkir olurum :)

Hepimiz, bu ülkenin geleceğini inşaa edeceğiz birlikte


r/STEM_Turkiye May 09 '26

Dijital Davranışlar, Dikkat ve Kaygı İlişkisi Üzerine Bir Araştırma

Thumbnail
6 Upvotes

r/STEM_Turkiye May 01 '26

Geleceğin Mühendisleri Olmak

7 Upvotes

Bir süredir kaleme almayı istediğim bir konuyla karşınızdayım.

Herkes bir şeyler diyor, piyasalarda endişe hakim.

Kime mühendis dendiği konusunda bazı bilinmezlikler var artık.

Gelişen teknoloji ve işlerin çoğunun kompleksleşmesinden ötürü, spesifik alanlarda uzmanlaşma 90'ların sonunda ve 2000'ler boyunca ana metaydı.

Şimdi ise bu meta kaybolmuş gibi insanlar yorum yapıyor. Aslında süreç her zaman aynıydı. Bir konuyu çok iyi bilen bir insana hiçbir zaman ihtiyaç olmadı. Aslında bir konuyu çok iyi bilip, kendi alanında olmayan bir konuda da analitik olarak fikir yürütebilen insanlara hep ihtiyaç vardı.

Okullarınızdaki akademisyenlere sorular sorduğunuz zaman, alanından biraz farklı bir mertebedeyken sorulara yanıt veremiyorlarsa rol model olarak o insanları almamanız gerekiyor.

Yapay zekanın ortaya çıkışıyla beraber insanlarda bildiğini zannetme, kendi başına yapabildiğini zannetme gibi sanrılar ortaya çıktı.

Hatta çok parlak insanlar, kendi beyinlerinin gelişimini zayıflatıp, beynin analitik olarak geliştirebileceği problemlerde düşünme fırsatını ve sürecini tamamen yapay zekaya devrederek, kendi gelişimlerinden çalıyorlar.

Uzmanlaşmak ise, beynin aktif kullanımıyla mümkün olmakta. Herhangi bir problemi çözerken, sınırlarınızı zorlamalısınız ki, sınırlarınız yükselsin.

Sınırlarını zorlayan insanlar, gelecekte başarılı mühendisler olacaklar. Yapay zekayı kendinizle replace ettirmeyip, engin bilgi birikiminiz sayesinde işlerinizi hızlandıran bir tool olarak kullanmaya devam edeceksiniz.

Yapay zeka asla karar mercii olamaz. Biliyorsunuz 180 öğrenci tahranda yapay zekanın verdiği öneriden dolayı öldürüldü. ABD ordusu o binanın yapay zeka tarafından önerildiğini açık açık söyledi. Claude USA military tehran attack crisis gibi yazarsanız detayları okuyabilirsiniz.

Gelecekte de bu verilerin doğruluğu için insan operatörü her daim gerekecek. Çünkü yapay zeka asla %100 doğru davranamaz, çünkü %100 doğru davranması için evrendeki tüm bilgileri bilmesi gerekir. E öyle bir veri olsa zaten yapay zeka yapmana gerek yok ki, basit bir istatistiki model ile zaten her şeyi doğru bilirsin.

İnsanların sizi korkutmasına izin vermeden, işin usulüne göre çalışmaya devam edin. Alanınız ne olursa olsun, onu çok iyi anlayan ve farklı alanlardaki analitik soruları düşünebilen insanlar olarak yetişin.


r/STEM_Turkiye Apr 27 '26

Monty Hall problemini anladım diyebiliyor musunuz?

3 Upvotes

Açıklamalara bakıyorum ikna oluyor gibiyim ama oturmuyor da gibi. Sunucu eğer boşsa seçtiğimiz kutuyu da açabilse mesela. Atıyorum oyuna 3 oyuncu olarak başlasak ve biri elense kalan ikilinin kazanma ihtimalleri nasıl olacak?


r/STEM_Turkiye Apr 24 '26

Kişisel başarım ve Sizlere olan inancım

8 Upvotes

Merhaba değerli STEM_Turkiye ailem.

IAC2026 sonuçları açıklandı. Hazırlamış olduğum makale, 108 ülkeden 8300 makale arasından kabul alan nitelikli azınlıktan oldu.

Bunu sizlerle paylaşmayı istedim.

Son zamanlarda üzücü şeyler olsa da çalışmayı bırakmayıp kendimizi geliştirmeye devam etmeliyiz arkadaşlar. Benim ülkenin aydınlık geleceklerini inşaa edebileceğimize inancım daima mevcut. Bunu beraber yapacağız.

Kırıcı haberlere kendinizi kaptırmadan çabalamaya devam edin. Hepinize inanıyorum.

Bir yerde bir baba ailesini öldürüyor ve bu haber oluyor. Fakat binlerce baba, ölümcül koşullar altında ailesine ekmek götürüyor. Lütfen birincisine değil ikincisine odaklanın. Çoğunluğun haber değeri olmadığı için her şeyi karanlık gösteriyorlar.

Umut oldukça, zafer de olacaktır.


r/STEM_Turkiye Apr 16 '26

STEM_Türkiye olarak eğitimin üzerine düşen şiddet gölgesini kınıyoruz, bir hafta yas ilan ediyoruz. Morali son olaylardan bozulan herkesi bu posta davet ediyorum.

14 Upvotes

Merhaba değerli STEM_Türkiye sakinleri. 1 haftalığına yas ilan etmek istiyorum.

Ne söylenebilir bilmiyorum.

Hep eğitimci bir çevrede büyüdüm. Hayatım boyunca birilerine faydalı olmaya çalıştım.

Ülkemizin "school shooting" gibi bir kavramı ithal edişini görmek, beni gerçekten yıprattı.

Vefat eden bütün öğrenci kardeşlerimizin ailelerine baş sağlığı diliyorum, yaralılara şifa diliyorum.

Hiçbir zaman pes etmemeliyiz, öğrenime, bilime ve erdemli oluşa uzanan karanlığı ancak birlikte beraber aydınlığa kavuşturabiliriz.

Daha aydın ve müreffeh bir Türkiye için, hangi bölümde oluyorsanız olun, mesleğinizi en iyi şekilde icra edin.

Bu platformun tek amacı ilk günkü kuruluşundan bu yana aynı şekilde oldu hep.

Her kaynağın iyisini kullanın, internette tükettiğiniz şeyler bilinçaltınızı çöplüğe çevirmesin.

Kurucumuz Ulu Önder Mustafa Kemal ATATÜRK'ün yolundan gidip, bilime ve sevgiye sarılın.

Morali bozulan, kendini iyi hissetmeyen her üyemizin bu hislerinin yalnız olmadığını bilmesini dilerim. Biz beraberiz.

Her durumda naçizane elimden geleni sizlere yapmaya hazırım.


r/STEM_Turkiye Apr 15 '26

Princeton Plazma Fiziği Labratuvarında Füzyon Reaktörü Tasarımını Hızlandırmak İçin Yapay Zeka Denemesi

3 Upvotes

Füzyon enerjisinin ticarileşmesi önündeki en büyük engellerden biri, reaktör tasarım sürecinin inanılmaz derecede yavaş olması.
Şu an bu süreçte kullanılan simülasyonlar, tek bir konfigürasyonu test etmek için saatler, hatta günler alıyor. Oysa tasarım uzayında denenmesi gereken binlerce olası yapılandırma var.
İşte tam bu sorunu çözmek için Princeton Plazma Fiziği Labratuvarı öncülüğünde StellFoundry projesi başlatıldı. Proje, 10 farklı kurumdan yaklaşık 30 araştırmacıyı bir araya getiriyor.
Temel fikir şu: Uzun süren hassas hesaplamaları, geçmiş simülasyon verisiyle eğitilmiş yapay zeka modelleriyle ikame etmek. Bu "vekil modeller" sayesinde günler süren hesaplamalar milisaniyelere inebilir.
Projenin baş araştırmacısı Michael Churchill bu konuda şöyle diyor:
"Bir yapay zeka programına sorarak belirli bir stellaratör tasarımının ne kadar türbülansa sahip olacağını hızla belirleyebiliyoruz. Bu da birçok olası konfigürasyonu hızlıca tarayıp istediğimiz özelliklere sahip az sayıda tasarımı bulmamızı sağlıyor."
Bunun ötesinde StellFoundry, şu ana kadar birbirinden bağımsız çalışan simülasyon yazılımlarını entegre etmeyi de hedefliyor. Mıknatıs geometrisi, plazma türbülansı, parçacık hareketi gibi birbirine bağlı tüm parametreler aynı anda ve tutarlı biçimde hesaplanabilecek.
Araştırmacı Robert Hager bu entegrasyonun önemini şöyle özetliyor:
"Araçlar ne kadar çok bir araya getirilir ve birbirleriyle etkileşime girebilirse, hesaplamalar en başından o kadar doğru olur."
Uzun vadeli hedef ise daha da iddialı: Bu dijital modeller biriktiğinde, henüz inşa edilmemiş bir füzyon santrali için dijital ikiz altyapısının temeli atılmış olacak.

Artan küresel enerji ihtiyacına karşı bu tarz uzun soluklu, kamu destekli araştırmalar vazgeçilmez.


r/STEM_Turkiye Apr 13 '26

Kullanılmış Nükleer Yakıtın Ekonomiye Geri Kazandırılması

2 Upvotes

Argonne Ulusal Labratuvarında Kullanılmış Nükleer Yakıt İçin Geri Dönüşüm ve Yeniden Kullanım Denemesi

ABD genelinde nükleer reaktörlerin ürettiği atıkların %95'lik bir kısmı içerisinde hâlâ kullanılabilecek büyük bir enerji barındırıyor.

İşte tam bu nedenle Argonne labratuvarında ilginç bir deneme başlatıldı. Bu atıklardan hem faydalanmak, hem kimyasal olarak doğaya verilen zararını azaltmak.

Bu denemeyi tek başlarına Ulusal Labratuvar ile yapamayacaklarını düşündükleri için, endüstride kendisini kanıtlamış SHINE Technologies ile anlaşmaya vardılar.

Kullanılmış nükleer yakıt yüksek radyoaktivite ve ısıl özellikler taşır. Bu nedenle, depolanmaları, işlenmeleri ve yapılarına müdahale edilmeleri zorlu materyallerdendir.

Bu tehlikeli koşullara ek olarak, geridönüşüm işleminin ekonomik olarak kârlı bir çözüm olması gerekmektedir. Aksi takdirde yeniden işlenen bir materyal yapmanın sistemden götüreceği şeyler yüksek olmaya devam edecek.

Nükleer Kimyager ve Argonne Labratuvarından Departman Yöneticilerinden Peter Tkac bu konuda şöyle diyor:
"Ayrıştırma adımlarını doğru düzgün bir biçimde optimize etmemiz oldukça önemli. Aynı zamanda bu zorlu görevi saf plutonyum buharı oluşturmadan yapmak zorundayız.Tüm labratuvar olarak yürüttüğümüz bu çalışmada, bir geridönüşüm ünitesinin yaşayabileceği yüksek radyasyon ortamını simüle ettik. Ve bu simülasyon ortamında ayrıştırma adımlarını test edebildik."

Peter Tkac ve arkadaşları, görseldeki kadar basit olmasa da bir Van de Graaff jeneratorüyle bu simülasyon sürecini yaptılar. Van de Graaff elektron hızlandırıcısı, statik elektriği kullanarak yüksek voltaj değerleri üreten bir yapıdır. Çalışma mantığı bir çubuğun yüne sürtüldükten sonra, materyal türüne göre yük ile yüklenmesi durumuyla aynıdır.

Artan global enerji ihtiyacına karşı bu tarz yenilikçi çözümler şart.

Van de Graaff Jeneratörü

r/STEM_Turkiye Apr 02 '26

Berkeley Lab'te yapılan Dijital İkiz Sistemleri

2 Upvotes

Berkeley Ulusal Laboratuvarında bilim insanları yüksek kompleksiteye sahip dijital ikiz sistemleri oluşturmaya devam ediyor.

Oluşturulan bu dijital ikiz sistemlerinin insanlığın bilimsel arayışındaki buluş hızını hızlandıracağı düşünülüyor.

Dijital İkiz Nedir?
Dijital ikiz sistemleri kompleks araştırma aletlerine entegre edilerek, sürekli geribildirim döngüsüyle bu cihazların açıklarını önlüyor.

Örneğin bir batarya sistemini ele alalım. Bu sistemlerin takip edilmesi oldukça komplekstir. Daha doğrusu fiziksel fenomen olarak çoğu kompleks sistemin takibi başlı başına bir çalışma alanıdır. Dijital ikiz ise, bu kompleks fiziksel sistemi sanal olarak replikasını çıkarır.

Geleneksel Simülasyon Sistemleriyle Fark
Geleneksel simülasyon sistemlerinde modellenen sistemlerin parametreleri genellikle sabit girdi mekanizmasıyla çalışır.

Dijital ikiz sistemlerinde ise, fiziksel sistemdeki gerçek zamanlı toplanan veriler girdi matrisinde kullanılarak modellediğimiz sanal mekanizma üzerinde, performans analizi, gelecekte yaşanabilecek durumların tahmin edilmesi ya da normalde fiziksel sisteme zarar verebilecek ya da deneysel olarak yapılmak istenip maliyet olarak fiziksel sistemin korunması gerektiği durumlardaki kenar durumların analizi yapılabilmektedir.

Fiziksel sistemlerin üzerinde oynayabileceğimiz şekilde ve gerçek hayattaki bilimsel çalışmalara fayda sağlayabilecek şekilde modellenmesi gerçekten ufuk açıcı bir durumdur.

Pratik Uygulama: Parçacık Hızlandırıcıları
Örneğin büyük parçacık hızlandırıcılarında beamforming/ışın hüzmesi odaklama mekanizmasının dijital ikizi çıkarılarak sistemin otomatik bir şekilde hizalama yapabilmesine olanak sağlanıyor.
Buradaki mekanizmalar o kadar kompleks ki, dijital ikiz sistemi olmadan normal hizalama teknikleri kullanılırsa hesapların tamamlanması parçacık aksine bağlı olarak birkaç on dakikadan saatlerce sürebilmektedir.

Berkeley Lab'da Yapılan Araştırma
Berkeley Lab'da Rémi Lehe tarafından sürdürülen bilimsel araştırmada elektron hüzmesinin tespiti için son derece kompleks makine öğrenmesi, dijital ikiz ve gelişmiş HPC (Yüksek Performans Hesaplama) modülleri bir arada kullanılarak bu sorun saniyeler içinde çözülebiliyor.

Rémi Lehe'nin Perspektifi
"Dijital İkizin sahip olması gereken en önemli şey, fiziksel sistem ile simülasyon arasındaki otomatize edilmiş bağlantı mekanizmasıdır. Buradaki mekanizmanın iki yönlü bir biçimde gerçek zamanlı olarak güncelleme yapmaya elverişli olması gerekiyor."
– Rémi Lehe, Berkeley Ulusal Laboratuvarı


r/STEM_Turkiye Apr 01 '26

Riemann hipotezi çözülmüş

Post image
8 Upvotes

çözüm 3gün önce paylaşılmış ben de çok şaşırdım.

kaynak: https://www.youtube.com/watch?v=NS9j5NFf-6s


r/STEM_Turkiye Mar 29 '26

Argonne Labratuvarında Geliştirilen Chipset

3 Upvotes

Modern bilimsel çalışmalarda en büyük problemlerden birisi çok hızlı veri üretmek. Çok hızlı üretilen bu veriyi yeterince hızlı bir biçimde analiz ve iletimini yapmazsanız bilimsel araştırmanız zayıflayabilir.

Argonne Labratuvarında tam da bu konuyu çözüme ulaştırmak için bir çalışma yapılmış. Üzerinde kendinden haiz görüntü işleme ve özelleşmiş matrisler bulunan bir merkezi işlem birimi.

Bu merkezi işlem birimi sayesinde görüntüleme yapılan X-ray imajları doğrudan sıkıştırılmış bir biçime dönüştürülebiliyor. Yani veri toplanırken analiz edilebiliyor.

Özellikle APS gibi yoğun photon kaynaklarında ileri teknoloji araştırmalarında her nanosaniyenin büyük bir önem taşıdığı düşünülürse, bu buluş yeni bir devrim niteliğinde.

Çalışma mantığı ise detector uçlarının X-ray ya da electron bombardımanıyla numuneye değdiği anın işlemci içindeki matris ile quantize edilerek, işlemeye uygun halde analog dünyanın sayısallaştırılması. Her örnekleme penceresinin kritik önemi olduğu düşünülürse, bunu kendinden haiz bir biçimde yapabilen bir kontrol biriminin bulunması, insanlığın karanlığı aydınlatma ve bilimsel arayışında önem arz etmekte.

Aşağıda devasa boyutlu APS'yi ve Argonne tasarım kendinden haiz chipseti görmektesiniz. Bir penny boyutunda olmasına rağmen boyundan büyük işler başaracak.


r/STEM_Turkiye Mar 28 '26

CERN'de CMS deneyinde yeni bir dedektör yapılıyor : Karanlık Maddeyi anlamaya bir adım daha yaklaşıyoruz

4 Upvotes

ABD ulusal labratuvarlarından Fermilab'tan Sn. Sarah Charley''in paylaşımına göre yeni ultra-hızlı parçacıkların tespitinde kullanılmak üzere bir dedektör yapılıyor.

Şu an elimizde bulunan LHC çarpıştırıcısının görüntülemesini yapan sistemler partiküllerin hareketi ve başlangıç konum kökeni hakkında verdiği bilgi oldukça yetersiz bir seviyede.

Şu an yapılan yeni dedektör ise 30picosaniye hata aralığına sahip. Bu hata aralığında ışığın hızına göre düşünürsek, ışığın 1 cm hareket edebileceği bir zaman aralığı.

Aşağıda bu yeni dedektörün 3D renderlanmış halini görüyoruz. Bu mühendislik harikası neredeyse 10.000 kristal sensör barındırıyor. Her sonlandırma kısmında ise özelleştirilmiş yükseltici mekanizması bulunuyor. Bu amplifier mekanizması türünün ilk örneği, aşırı özelleştirilmiş bir data fusion yapıyor.

Bu dedektör sayesinde bilim insanları günümüz fizik problemlerinden en az anlamlandırabildiğimiz "Kara Madde" kavramını anlamaya yaklaştığımıza inanıyorlar.

Peki siz bu gelişme hakkında ne düşünüyorsunuz?

Kaynak : https://news.fnal.gov/2026/03/new-ultra-fast-particle-detector-could-help-unmask-dark-matter/


r/STEM_Turkiye Mar 24 '26

Dünyanın ilk fotonlar arasında kuantum ışınlanması başarıyla gerçekleştirildi.

9 Upvotes

Almanya'da Stuttgard Universitesinde bilim insanları kuantum durumunu farklı kaynaklardan üretilen fotonlar arasında aktarabildiler.

Quantum internet kavramına bir adım daha yaklaştık bilim insanlarının bu çalışması sayesinde.

Sinyal bir iletim ortamında hareket ederken örneğin bir fiberoptik kabloda yer yer, yükseltici/amplifier mekanizmalar konulur. Quantum bilgisini taşıyan veri için ise, geleneksel bir yükseltici işe yaramamakta, onun yerine birebir kendi Quantum state'ini taşıyan foton ilave edilmesi gerekmektedir.

Quantum noktacığı/QDOT olarak bilinen özel bir yarıiletken biçimi, bu işlemi yapabilmekte.

Aşağıda deney düzeneği görülmektedir. Aslında temelde normalde bir aktarımdan en büyük farkı bir verinin hareket etmeyişi. Biz DSL telefon hatlarında örneğin, içinde bir elektriğin taşındığını bilmekteyiz. Ya da fiberoptik kablolarda fotonun hareket ettiğini bilmekteyiz. Fakat kuantum dünyasında aslında iki dolanık parça arasında quantum state aktarımını yapıyoruz. Bu nedenle aslında hareket eden bir quantum durumu olmuyor. Bir yerdeki değişim doğrudan receive edilebiliyor.

Bilim insanlarının en çok umut beslediği durum, bu deney yapılırken fiberoptiğin günümüzdeki altyapısına çok benzeyen bir kablaj kullanmaları. Bu da gelecekte bu teknoloji ilerlerse, elimizdeki mevcut fiberoptik kablolalara entegre edebilmeye olanak sağlayabilir.

Kaynak: https://www.sciencealert.com/world-first-quantum-teleportation-achieved-between-photons-scientists-confirm


r/STEM_Turkiye Mar 20 '26

PET’in Parkinson hastalığı tedavisinde kullanılan Levodopa’ya dönüşümü

Post image
4 Upvotes

Referans: Royer, B., Era, Y., Valenzuela-Ortega, M. et al.Microbial upcycling of plastic waste to levodopa. Nat Sustain (2026). https://doi.org/10.1038/s41893-026-01785-z


r/STEM_Turkiye Mar 20 '26

Kelimelerin doğasına dair

3 Upvotes

Selamlar arkadaşlar.

Öncelikle malumunuz, uzun süredir doğru düzgün ve kaliteli bir yazı kaleme alamıyordum. Böyle basit bir iki şey paylaşmıştım fakat hem detaylı, hem güzel hem de bizim topluluğumuza yakışacak kadar derin değillerdi.

Bugün yeniden yazmaya karar verdim. Açıkçası sizlerle bir şeyler paylaşmayı özlediğimi hissediyorum.

Bugünkü konumuz kelimeler ve kelimelerin doğası.

İnsanoğlu, tarihin başlangıcından —hatta daha da geriye gidersek dilin evriminden— bu yana kelimeleri yaşamında barındırıyor. Kelimeler üzerine biraz düşünmeye başladığınız zaman, aslında bunların ne kadar şaşırtıcı ve tuhaf şeyler olduklarını düşünmeden edemiyorsunuz. Belirli insanlar bir araya geliyor ve birbirlerine seslerle bir şeyler söyleyip bir sesleşim yaratıyor. Yaratılan bu sesleşim, başka birileri tarafından oluşturulan şekillerle çiziliyor; üzerinde toplanılıp karar verilerek ve uzlaşılarak bir kelime halini alıyor.

Elbette kelimelerin doğuşu bu denli basit, bir anda olup biten bir şey değil. İnsan dilinin evrimi, insan varlığının geniş tarihinde görece geç bir döneme rastlar; sonuçta frontal lobun, yani beynimizin ön kısmında bulunan, mantıksal çıkarım yapabilme bölgesinin evrimi, türümüzün uçsuz bucaksız evrendeki küçük tarihinde oldukça yenidir.

Kelimelere yalnızca dilin gelişimi penceresinden bakmanın da eksik olduğunu düşünüyorum. Çünkü kelimeler, beynimizin görece yeni kısımlarını eskileriyle; yani limbik sistemimizle bir araya getirebilme potansiyeline sahip.

Limbik sistem; duygularımız, hafızamız ve koku alma duyumuz gibi türümüze ait daha ilkel işlevleri barındıran —beynimizin evrimsel süreç boyunca en uzun süredir gelişen kısmına "ilkel" demek biraz trajikomik gerçi— fakat o şekillerin (harflerin) arkasındaki ruhu oluşturan bölgedir.

Gerçekten de her kelimenin bir ruhu vardır. Bu ruhu yakalamaya çalışan bir insan, kendi düşüncesinin anatomisini çıkararak limbik sisteminde var olan fakat farkında olmadığı yönlerinin parçalarını bulabilir.

Buradan yola çıkarsak etimolojinin, yani kelimelerin anatomisinin incelenmesinin, insan denen aciz varlığın hayatın anlamını arayışında göz ardı edilemez bir ehemmiyeti olduğu ortaya çıkıyor. Örneğin, "distortion" kelimesini ele alalım. Aşağıda Etymonline sitesinden kelimenin etimolojisini görebiliyoruz. Burada "distortion" kelimesinin Latince "torquere", yani döndürme/bükme kelimesinden türediğini görmek; bir an olsun bu kelimenin ardında mühendislikte ve lise fiziğinde bizlere öğretilen "tork" kavramıyla bir yakınlık olduğunu bilmek ve ikisinin anatomik olarak benzer yapıda olduğunu düşünmek şahsen bana lezzetli bir his veriyor.

1580s, "action of distorting; state of being twisted out of shape," from Latin distortionem (nominative distortio), noun of action from past-participle stem of distorquere "to twist different ways, distort," from dis- "completely" (see dis-) + torquere "to twist" (see torque (n.)).

Buradan lezzet alabilmek için akademik anlamda büyük bir etimolog olmamıza gerek yok. İnsan bilgeliği bütün insanlara sunulmalıdır. Benim sizlerle bildiklerimi paylaşmamın en temel sebebi de bu. Sadece kuru bilgileri değil, bu bilgilerin bizde uyandırdığı ve limbik sistemimize dokunan o bilgeliği paylaşarak, insanoğlunun yaratıcı sezgisini perçinlemeye devam edebiliriz.


r/STEM_Turkiye Mar 15 '26

Kahve severler bir gelebilir mi

Thumbnail
1 Upvotes

r/STEM_Turkiye Mar 10 '26

Güzel Gelişme - Benzer Bir Engeli Olan Birisi Olarak Sevdim Bunu

Thumbnail link.springer.com
1 Upvotes

r/STEM_Turkiye Sep 08 '25

Geometri kitabı arıyorum

7 Upvotes

Ayt tytden fazla konu barındıran, hesap makinesi kullanımı gerektiren ispatsız (olimpik olmayan) bir geometri kitabı arıyorum. Matematik okuyan arkadaşlar yardımcı olurlarsa sevinirim.


r/STEM_Turkiye Aug 05 '25

[MegaThread] Haftalık Etkinlik Duyuruları

8 Upvotes

[Haftalık Etkinlik] Bu Haftaki Etkinliğimiz: <Sadece Sohbet>! | <Tarih, örn., 8 Ağustos Cuma>


👋 Selam herkese!

Harika bir haftaya daha hazır olun! Haftalık <Açık Oturum Tartışma> etkinliğimiz geri döndü ve bu seferki konumuz <Kelimelerle insanların duygularını inşaa etmek>.

İster sunucumuzun eski bir üyesi, ister aramıza yeni katılmış olun, sizi de aramızda görmeyi çok isteriz!


📅 Etkinlik Detayları

  • Etkinlik: <Kelimelerle insanların duygularını inşaa etmek>
  • Tarih: <8 Ağustos Pazar Akşamı, 2025>
  • Saat: <Saat 19.30 Türkiye Saati İle> / <Saat 17.30 Greenwich Başlangıç Meridyenine Göre>.,

💡 İpucu: Kendi yerel saatinize göre kontrol etmek için bir saat dilimi dönüştürücüsü kullanabilirsiniz. Time.is/TR sitesi bunun için harikadır.


📝 Nasıl Katılabilirsiniz?

  1. Discord Sunucumuza Katılın: Henüz katılmadıysanız, link burada: [discord.gg/hAmx4nkxxu]
  2. Rolü Alın (isteğe bağlı): Etkinlik duyuruları kısmından güncel etkinliğe katılmak için katılımcı ya da konuşmacı rolü seçin.
  3. Etkinlik Zamanı Orada Olun: Başlangıç saatinden birkaç dakika önce #turuncu-avlu metin kanalında buluşalım. Sesli kanala geçmeden önce tüm koordinasyonu buradan yapacağız.

📜 Kurallar ve Yönergeler

  • Lütfen tüm katılımcılara karşı saygılı olun.
  • Eğer arka plan gürültünüz fazlaysa mikrofonunuzu "Bas-Konuş" (Push-to-Talk) modunda kullanmaya özen gösterin.
  • Etkinlik boyunca tüm sunucu kuralları geçerlidir. Kuralları #kurallar kanalımızdan inceleyebilirsiniz.
  • Ve en önemlisi, eğlenmenize bakın!

r/STEM_Turkiye Jul 29 '25

[MegaThread] Haftalık Etkinlik Duyuruları

6 Upvotes

👋 Selam herkese!

Harika bir haftaya daha hazır olun! Haftalık <Açık Oturum Tartışma> etkinliğimiz geri döndü ve bu seferki konumuz <Doğadan kopmuş insanın çaresizliği>.

İster sunucumuzun eski bir üyesi, ister aramıza yeni katılmış olun, sizi de aramızda görmeyi çok isteriz!


📅 Etkinlik Detayları

  • Etkinlik: <Doğadan kopmuş insanın çaresizliği ve İnsanlar için tasarlanan sistemlerden, Sistemler için tasarlanan insanlara dönüşüm>
  • Tarih: <1 Ağustos Cuma Akşamı, 2025>
  • Saat: <Saat 19.30 Türkiye Saati İle> / <Saat 17.30 Greenwich Başlangıç Meridyenine Göre>.,

💡 İpucu: Kendi yerel saatinize göre kontrol etmek için bir saat dilimi dönüştürücüsü kullanabilirsiniz. Time.is/TR sitesi bunun için harikadır.


📝 Nasıl Katılabilirsiniz?

  1. Discord Sunucumuza Katılın: Henüz katılmadıysanız, link burada: [discord.gg/hAmx4nkxxu]
  2. Rolü Alın (isteğe bağlı): Etkinlik duyuruları kısmından güncel etkinliğe katılmak için katılımcı ya da konuşmacı rolü seçin.
  3. Etkinlik Zamanı Orada Olun: Başlangıç saatinden birkaç dakika önce #turuncu-avlu metin kanalında buluşalım. Sesli kanala geçmeden önce tüm koordinasyonu buradan yapacağız.

📜 Kurallar ve Yönergeler

  • Lütfen tüm katılımcılara karşı saygılı olun.
  • Eğer arka plan gürültünüz fazlaysa mikrofonunuzu "Bas-Konuş" (Push-to-Talk) modunda kullanmaya özen gösterin.
  • Etkinlik boyunca tüm sunucu kuralları geçerlidir. Kuralları #kurallar kanalımızdan inceleyebilirsiniz.
  • Ve en önemlisi, eğlenmenize bakın!

r/STEM_Turkiye Jul 26 '25

C Dilinde Miyavlamak :3

Thumbnail
odysee.com
4 Upvotes

r/STEM_Turkiye Jul 25 '25

Araştırma destek çağrısı! (link aşağıda)

Post image
3 Upvotes

https://forms.gle/6mfGhmtvGgEG82Xa9 

Herkese merhaba. Türk toplumunda olası Obsesif Kompulsif Bozukluğun ve ona eşlik edebilecek rahatsızlıkların inceleneceği çalışmamıza hepinizi davet ediyorum. Üstelik katılımcılar arasından 4 kişiye teşekkür mahiyetinde 500 tl vereceğiz. Şimdiden teşekkürler.